Ecologische voetprint van BZ in kaart

Asset Publisher

Ecologische voetprint van BZ in kaart
Duurzaamheid is op tal van plekken in het primaire proces van BZ verankerd. Het ministerie roept overheden, organisaties en bedrijven wereldwijd op om te handelen conform de Sustainable Development Goals (SDG’s) en de minister voor BHOS is coördinerend bewindspersoon voor de binnenlandse inzet op SDG’s. Vanuit de gedachte practice what you preach heeft BZ aan Metabolic gevraagd om de ecologische voetafdruk van het ministerie in kaart te brengen.

Voor de nulmeting zijn alle diensten en materialen die BZ in 2019 en 2020 heeft ingekocht (en weggegooid) in kaart gebracht middels een materiaalstroomanalyse. Vervolgens is de milieu-impact van deze stromen berekend, inclusief de ingebedde emissies die vrijkomen in de keten bij de productie en het transport van de materialen. In het rapport van Metabolic wordt met name stilgestaan bij de uitstoot in het jaar 2019.

Grootste klimaatimpact door vastgoed en vervoer

In 2019 heeft BZ via haar bedrijfsvoering ca. 47 kton CO2-eq uitgestoten. Meer dan de helft (52%) van de uitstoot wordt veroorzaakt door energieverbruik van het vastgoed (24 kton CO2-eq). Daarvan komt twee derde door de opwekking van netstroom, 17% door het verbranden van aardgas en 16% door het gebruik van brandstoffen in dieselgeneratoren. Vervoer heeft met 20 kton CO2-eq een aandeel van 42% in de totale uitstoot van BZ. Hiervan is 80% te wijten aan luchtvervoer, 13% aan autovervoer, 6% aan treinvervoer en 1% aan busvervoer.

De facilitaire categorieën zoals voedsel en dranken, ICT en meubilair lijken in verhouding tot vastgoed en vervoer een relatief kleine klimaatvoetafdruk te hebben. Mogelijk is de impact van deze categorie iets onderschat omdat er beperkte inkoopgegevens beschikbaar waren (zie ‘Datakwaliteit’ op volgende pagina). Wel leveren facilitaire categorieën een significante bijdrage aan andere milieueffecten.  Zo is naar schatting twee derde van de totale landvoetafdruk (het landoppervlak dat nodig is om de producten te leveren die BZ in een jaar verbruikt) toe te schrijven aan deze categorieën.

 

Meer dan 80% van de emissies worden door posten veroorzaakt

Bijna 82% van de totale CO2-emissies worden veroorzaakt door de posten, en 18% door het Nederlandse onderdeel van het ministerie. Beleid t.a.v. de posten zal dus een belangrijke rol spelen in de duurzaamheidsambitie van BZ. In totaal stootten de posten in 2019 ca. 38 kton CO2-eq uit. Hiervan wordt 59% veroorzaakt door energieverbruik in het vastgoed, 36% door vervoer en 4% door facilitair. Door het Nederlandse deel werd in 2019 totaal bijna 9 kton CO2-eq uitgestoten, waarvan 19% veroorzaakt door energieverbruik in het vastgoed, 70% door vervoer en 11% door facilitair. Deze verschillende relatieve aandelen in uitstoot duiden erop dat de Nederlandse kantoren op de Rijnstraat en Terminal Zuid energie- efficiënter zijn dan de vele kleine gebouwen van de posten en dat er relatief meer gereisd wordt door medewerkers van het kerndepartement.

 

Kansen in een circulaire economie

Om de doelstellingen van het Parijsakkoord te halen, is overstappen op hernieuwbare energie alleen niet genoeg. De Ellen MacArthur Foundation toonde recent aan dat van de globale broeikasgasuitstoot 55% is gerelateerd aan energieproductie en transport. De overige 45% is afkomstig van ingebedde emissies in de productieketen, ofwel de emissies die vrijkomen bij het delven of verbouwen van grondstoffen en de fabricage van producten. In de circulaire economie worden producten zo lang mogelijk gebruikt en hergebruikt met een zo hoog mogelijke waarde Zo worden waardeverlies en broeikasgasemissies voorkomen en daarmee hangt de circulaire economie sterk samen met de klimaatopgave. Nederland heeft de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn.

In de materiaalstroomanalyse van Metabolic is een aantal productgroepen geïdentificeerd waar circulaire interventies mogelijk veel effect kunnen hebben. Deze productgroepen zijn: de inkoop van meubilair, nieuwbouwprojecten en renovaties en de inkoop van ICT. Verdere analyse van deze productgroepen is nodig om te achterhalen op welke wijze circulariteit toegepast kan worden.